Kiedy podejmowaliśmy się stworzenia najnowszego relikwiarza, wiedzieliśmy już, kim byli Ulmowie. Jednak podczas przygotowań do pracy dowiedzieliśmy się wielu nieznanych nam wcześniej szczegółów z ich życia. Przeczytaj artykuł i dowiedz się więcej na temat ludzi, którzy oddali życie pomagając prześladowanym.
Kim byli Ulmowie?
Wiktoria i Józef Ulma żyli w wiosce Markowa, położonej w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim. Byli znanymi i lubianymi społecznikami.
Józef był człowiekiem wielu talentów. W swojej miejscowości propagował ogrodnictwo, uprawę warzyw i hodowlę pszczół. Zajmował się też hodowlą jedwabników i prowadził szkółkę drzew owocowych. Oświetlał dom prądem z własnej elektrowni wiatrowej. Skonstruował maszynę introligatorską. Jego ogromną pasją była fotografia. Dokumentował życie swojej rodziny i mieszkańców Markowej.
Wiktoria również była społeczniczką. Grała w teatrze wiejskim. Uczestniczyła w kursach organizowanych na Uniwersytecie Ludowym. Ulmowie wzięli ślub w 1935 roku. A później zaczęła się wojna…
Historia Żydów w Markowej
Przed wybuchem II wojny światowej w Markowej mieszkało 120 Żydów. 22 września 1939 roku Niemcy nakazali Żydom przenieść się w trybie natychmiastowym za Bug. Część z nich jednak pozostała we wsi. W sierpniu 1942 roku Niemcy zakazali Żydom dalszego przebywania w Markowej i zorganizowali akcję przesiedlenia. Na „przesiedlenie” zgłosiło się jednak bardzo niewielu Żydów. Zostali oni zabrani do Łańcuta, gdzie trafili do getta i wkrótce zginęli.
Ci Żydzi, którzy zgłosili się na pewną śmierć w getcie, musieli się ukrywać. Mieszkali w lesie i na okolicznych polach. Część z nich znalazła schronienie u polskich rolników. Dzięki polskim rodzinom, które ukrywały ich przez okres okupacji, wojnę w Markowej przetrwało 21 osób narodowości żydowskiej. Pozostali zostali zabici. Po zakończeniu wojny z terenu Markowej ekshumowano szczątki 49 Żydów.
Rodzina Ulmów- jak to się stało?
Pod koniec 1942 roku Józef i Wiktoria Ulmowie wychowujący sześcioro małych dzieci, zdecydowali się przyjąć pod swój dach ośmioro Żydów z rodzin Grünfeldów, Goldmanów i Didnerów. Zdawali sobie sprawę z grożącego im niebezpieczeństwa, mimo to ukrywali ich przez półtora roku.
Doniósł na nich najprawdopodobniej granatowy policjant Włodzimierz Leś, który zagarnął majątek jednej z rodzin i chciał pozbyć się jego właścicieli. Wszyscy, w tym Wiktoria Ulma, która była w zaawansowanej ciąży – 24 marca 1944 roku zostali zamordowani przez niemieckich żandarmów. Zginęli wtedy również wszyscy Żydzi, którzy ukrywali się w ich domu.
Błogosławiona rodzina Ulmów
10 września 2023 papież Franciszek beatyfikował całą rodzinę, Józefa i Wiktorię Ulmów wraz z ich siedmiorgiem dzieci. Były to Stasia, Basia, Władzio, Franio, Antoś, Marysia oraz dziecko, które miało przyjść na świat na wiosnę 1944 roku. To niezwykłe wydarzenie, ponieważ została beatyfikowana cała rodzina.
W artykule: „Błogosławieni Sprawiedliwi. Życiorys Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich rodziny” znaleźliśmy informację, że jeden z sąsiadów, którzy ostrzegał Józefa, aby ukrywając Żydów, nie ryzykował życia swojej rodziny, usłyszał takie słowa: „To też są ludzie. Ja ich nie usunę”. W tym samym artykule wspomniano, że w należącym do nich Piśmie Świętym znaleziono zakreślone fragmenty przypowieści o miłosiernym Samarytaninie i o miłości bliźniego.
Ulmowie patronami roku 2024
W 1995 r. rodzina Ulmów została uhonorowana tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W 2010 r. prezydent Lech Kaczyński odznaczył ich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. 17 marca 2016 roku w Markowej otwarto muzeum ich imienia: Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej.
Ta rodzina jest symbolem postawy Polaków, których jedyną „winą” było bezinteresowne niesienie pomocy Żydom i zostali za to zabici przez Niemców podczas II Wojny Światowej. Ponieważ w marcu 2024 r. przypadła 80. rocznica zamordowania przez żandarmerię niemiecką rodziny Ulmów, Sejm Rzeczpospolitej Polskiej ogłosił rodzinę Ulmów patronami roku 2024.
Opracowano na podstawie:
- Strona Archidiecezji Przemyskiej poświęcona Błogosławionym Józefowi i Wiktorii Ulma wraz z ich siedmiorgiem dzieci: www.ulmowie.pl
- Strona Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów: www.muzeumulmow.pl/pl/muzeum/o-muzeum/
- Wikipedia: Zagłada Żydów w Markowej https://pl.wikipedia.org/wiki/Zag%C5%82ada_%C5%BByd%C3%B3w_w_Markowej
- „Błogosławieni Sprawiedliwi. Życiorys Józefa i Wiktorii Ulmów oraz ich rodziny”, Przystanek Historia https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/rodzina-ulmow/103158,Blogoslawieni-Sprawiedliwi-Zyciorys-Jozefa-i-Wiktorii-Ulmow-oraz-ich-rodziny.html
Jeżeli chcesz przeczytać o innych świętych czy błogosławionych, zapraszamy do lektury artykułu o świętym Jose Sanchez del Rio. Znajdziesz go pod poniższym linkiem: Artykuł o świętym Jose Sanchez del Rio.
W naszym sklepie jest już dostępny relikwiarz na relikwie rodziny Ulmów. Znajdziesz go pod poniższym linkiem: Relikwiarz na relikwie rodziny Ulmów.